Gdzie znajduje się młyn i tartak wodny?
Zespół młyna wodnego, tartaku i osady młyńskiej stoi w Bartkowej-Posadowej, w gminie Gródek nad Dunajcem (powiat nowosądecki, Małopolska), w dolinie potoku Bartkówka.
Młyn, tartak i osada młyńska
Najczęstsze pytania
Odpowiedzi na najczęstsze pytania o młyn wodny, tartak i osadę młyńską w Bartkowej-Posadowej.
Od kiedy stoi młyn w Bartkowej-Posadowej?
Młyn widnieje w tym miejscu na austriackiej mapie katastralnej z 1847 roku. Najpewniej to właśnie ten młyn odnotował w XV wieku kronikarz Jan Długosz.
Kto zbudował tartak wodny i kiedy?
Tartak postawił w 1932 roku Ignacy Zieliński, młynarz, który w urzędowym formularzu wpisał o sobie „tracz z zawodu”. Woda z młynówki napędzała koło tartaczne o średnicy 3 metrów.
Jak działał młyn wodny?
Wodę z potoku wpuszczano przy jazie do młynówki o długości blisko 400 metrów. Przy młynie spływała łotokiem, czyli drewnianym korytem, na koło wodne. Od 1932 roku były dwa łotoki: do koła młyna o średnicy 2,8 metra i do koła tartaku.
Co to jest mlewnik walcowy i dlaczego jest wyjątkowy?
To najcenniejsza maszyna młyna: żeliwny mlewnik walcowy wykonany w 1886 roku w Budapeszcie przez firmę Ganz & Co., numer fabryczny 14001. Waży 1580 kilogramów, a gdy w koszu kończyło się ziarno, uderzał w dzwonek, wzywając młynarza.
Czym różni się lamus od spichlerza?
Spichlerz był miejscem na zapasy, a lamus na cały dobytek. W Bartkowej-Posadowej jeden budynek łączy obie funkcje. Powstał w czasie II wojny światowej.
Kiedy do młyna dotarł prąd?
Prąd przyszedł najpewniej w 1948 roku albo w pierwszej połowie 1949 roku. W formularzu z 1947 roku napęd dawało jeszcze wyłącznie koło wodne, a deklaracja maszyn z 1950 roku wymienia silnik elektryczny w użyciu obok koła wodnego.
Czy można zwiedzać osadę młyńską?
Tak, z przewodnikiem po wcześniejszym uzgodnieniu z Fundacją Inspiratio Lacus. Zadzwoń lub napisz, podając liczbę osób i proponowany termin.
Gdzie pobrać opracowanie historyczne osady?
Opracowanie historyczne w formacie PDF, mapę trasy edukacyjnej i materiały edukacyjne udostępniamy w sekcji „Do pobrania”.
Kto zrealizował projekt i kto go sfinansował?
Projekt realizuje Fundacja Inspiratio Lacus w 2026 roku. Dofinansowano go ze środków budżetu państwa w programie Narodowego Instytutu Dziedzictwa „Wspólnie dla dziedzictwa”.