Od XV wieku do 2026 roku
Historia osady młyńskiej
Od wzmianki u Długosza po dokumentację z 2026 roku: najważniejsze wydarzenia z dziejów młyna, tartaku i osady młyńskiej w Bartkowej-Posadowej, ułożone na podstawie dokumentów archiwalnych, ksiąg i badań terenowych.
- XV w.
Młyn u Długosza
W latach siedemdziesiątych XV wieku Jan Długosz notuje przy Podolu „unum molendinum”, czyli jeden młyn należący do sołectwa w Posadowej. Najpewniej chodzi o młyn w tym miejscu.
- 1847
Młyn na mapie katastralnej
Austriacki geometra nanosi na mapę katastralną drewniany młyn nad potokiem. Młynówka widnieje na wszystkich dawnych mapach i jest najstarszym dziełem w osadzie.
- 1879
Pierwsi chłopscy gospodarze
Dwór Żuków-Skarszewskich sprzedaje grunt młyna Bartłomiejowi i Magdalenie Syntyszom, pierwszym chłopskim gospodarzom tego miejsca.
- ok. 1884
Dom młynarza
Belki ścięte w latach 1882 do 1884 pracują do dziś w konstrukcji młyna. Pierwszy osobny dom młynarza stanął być może około 1884 roku.
- 1886
Mlewnik z Budapesztu
Firma Ganz & Co. w Budapeszcie wykonuje mlewnik walcowy numer fabryczny 14001, który po latach zostanie zamontowany w młynie w Bartkowej.
- 1912
Akt sprzedaży
Akt sprzedaży opisuje dom drewniany kryty dachówką o trzech stancjach, stodołę, stajnię i młyn. Właścicielami są kolejno Michał Zięba i Zofia Grzesikowska.
- 1914
Zielińscy kupują osadę
Ignacy i Katarzyna Zielińscy z Uherzec pod Leskiem kupują młyn z domem i zabudowaniami za 11 250 koron.
- 1931
Powódź
W lipcu urzędnicy opisują jaz, młynówkę, staw i jedno koło wodne. 1 września powódź zrywa część jazu wraz ze śluzą. Urządzenia wodne zostają odbudowane.
- 1932
Powstaje tartak
Ignacy Zieliński, który o sobie pisze „tracz z zawodu”, stawia obok młyna tartak. Młynówka rozdziela się na dwa łotoki: do koła młyna i do koła tartaku. W grudniowym orzeczeniu woda ma poruszać „młyn i tartak”.
- 1932–1934
Przebudowa młyna
Młyn przebudowuje Ignacy Zieliński. Większość belek ścięto zimami od 1932 do 1934 roku. W młynie montuje się mlewnik walcowy i mlewnik kamienny.
- ok. 1939
Wielka przebudowa osady
Powstaje obecna stodoła ze stajnią. Więźba dachu i belka stropowa domu młynarza pochodzą z lat 1938 i 1939.
- 1942
Czas okupacji
Zachowuje się zezwolenie z 1 września 1942 roku na prowadzenie młyna w roku 1942/43. W czasie wojny powstaje lamus.
- 1945
Wniosek o tartak
16 sierpnia składany jest wniosek o zezwolenie na prowadzenie tartaku. Osadę wciąż oświetlają lampy naftowe.
- 1949
Prąd w młynie
Na planie z 15 lipca w przyziemiu młyna rysuje się już silnik elektryczny. W październiku zakład zostaje zarejestrowany jako tartak wodno-elektryczny.
- 1950
Deklaracja maszyn
27 września deklaracja maszyn wymienia silnik elektryczny w użyciu obok koła wodnego oraz walce.
- 2026
Dokumentacja i popularyzacja
Fundacja Inspiratio Lacus z dofinansowaniem Narodowego Instytutu Dziedzictwa przygotowuje opracowanie historyczne, tablice edukacyjne i tę stronę.